(…) Her insan işi gibi teori işi de aynı zamanda hem kafa ve hem vücut, hem ruh ve hem beden, hem sinir ve hem kas uğraşmasıyla gelişir. Bir teoriye sırf düşüncesiyle, yalnız kafasıyla bağlı olup da, bütün ruhuyla ve maddesiyle, inancı ve yaşayışıyla toptan hayat ve mukadderatıyla [yazgısıyla] girişmemiş olan bir kimse, o teorinin hayati anlamını ebediyen kavrayamamaya mahkûmdur. Çünkü, bir insan bir fikri, ancak o fikre canla başla ken￾dini verdiği zaman hakkıyla kavrar. Marks’ın Kapital’ini, saçlı sakallı profesörlerden ziyade basit işçilerin açıkça kavrayabildikleri tarihsel bir gerçektir. Bu böyle olmuştur, çünkü profesörler oradaki fikre kafa larını dolduran donmuş batıl itikatlarla [kör inançlarla], işçiler ise can gözüyle bakmışlardır.

İnsan bir fikre hayati önem vermek için, o fikri kendi derisiyle ve kemiğiyle duyacak biçimde hayati bir uğraşma ve savaşma sonucunda benimsemiş olmalıdır- . İnsan, zannedildiğinden fazla pratik ve daima iddia edildiğinden çok materyalist bir hayvandır. Derisinin ve kemiğinin karışmadığı bir fikre, bugün göz koyup, yarın kolayca şapka çıkarabilir ve Allah’a ısmarladık diyebilir. Öyle bir insan için fikir olarak her şey nihayet bir fikirdir. Ak düşünce de, kara düşünce de aynı kapıya çıkar. Öteki değilse beriki oluvermiş, ne var ki?.. Bir fikre karşı böyle enti püften bir ilgi, o fikrin gereği gibi, canevinden kavranılmasına elbet engeldir. Yarım ilgi yarım bilgi verir. Bu kaçınılmaz bir kanundur.