Türk Milliyetçiliği tarihinde en önemli yere sahip olan kişilerin başında Ziya Gökalp gelir. Denilebilir ki, Türkçülüğün teorisyenidir.

Sosyolojik makaleleri, gençlere heyecan aşılayan sade dille yazılmış şiirleri ve Türk Milliyetçiliği ideolojini bir sistem haline getirerek devlet yönetimini etkileyişi ile Türkçülüğe çok büyük hizmetler yapmıştır. Milleti için hapislere girmiş, sürgünlerde çile çekmiş ama Türkçülük yolundan asla vaz geçmemiştir.

Mili Mücadelenin kazanılması ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması sırasında atılan temellerde Gökalp fikriyatı en değerli rehber olarak kullanılmıştır. Nitekim Atatürk Ziya Gökalp'in bu hizmetlerinin layık olduğu şekilde açıklanabilmesi için şu veciz cümleyi sarfetmiştir: "Etimin ve kemiğimin babası Ali Rıza Efendi ise, fikrimin babası Ziya Gökalp'tir."