Çağdaş Azerbaycan edebiyatının tanınmış yazarı, fikir adamı, gazeteci, milletvekili Akil Abbas tarafından kaleme alınan “DOLU” romanı, Alpertunga Altaylı ve Seyfettin Altaylı tarafından Türkiye Türkçesi’ne aktarıldı. Eser, Karabağ olaylarının 17. yıl dönümünde Şubat-2009’da Bengü yayınları tarafından neşredildi. Roman, Türkiye Türkçesi’ne aktarılmış Karabağ olaylarını anlatan ilk eser olması bakımından ayrıca önem taşınmaktadır.

Dolu, Karabağ olaylarını anlatan eserler içinde en geniş ve en doyumlu eser niteliğini taşımaktadır. Romanda dikkati çeken nokta şudur: Yazar, herhangi bir tarafı suçlu olarak göstermiyor. Olayları tüm çıplaklığıyla anlatarak yorumunu okuyucuya bırakıyor. Yapılanları doğruları ve yanlışlarıyla gözler önüne seriyor. Dolu romanı tarihi edebiyata taşıyan bir eserdir.

Yirminci yüzyıl sonlarında dünyanın gözleri önünde Karabağ’da soykırım yapılırken kimsenin sesi çıkmamış ve Karabağ halkı kendi kaderine bırakılmıştır. Sadece Ermenilerle değil onların arkasındaki güçlerle de mücadele edilmiştir. İşte bu roman, yapılan bu mücadelenin sesi olmuştur. Bu mücadeleyi anlatırken de kimseye karşı düşmanlık işlenmemiş, sadece Karabağ halkının kendi vatanını savunması ve kendi topraklarında istedikleri gibi yaşama arzularını işlemiştir.

“Eser dolu yağışıyla başlıyor. Ama yağan bu defa yağan dolular bombalardır ve mermilerdir. Bu dolular tabiatı canlandırmak için değil onu tahrip etmek için yağar. Hiçbirinde insaf yoktur. Genç yaşlı, çoluk çocuk, kadın erkek demeden hiçbir günahı olmayan halkı vurur. Onların tek suçu ise Karabağlı olmalarıdır. Bunun bedelini ağır öderler. Dolulara karşı birçok mücadele verilir. Birçok kahramanlık destanı yazılır. Ama sonunda maalesef Karabağ kaybedilir. Yazar romanda Karabağ’ı dünyanın en güzel beldesi diye adlandırıyor. O zaman neyin kaybedildiği daha iyi anlaşılıyor. Kaybedilen dünyanın en güzel vatanıdır.

Romanda Drakon, Peleng, Komutan ve Vurgun Vurmuş Gençler gibi birçok karaktere yer verilmiş ve bu kahramanların mücadelesi anlatılmış. Bu mücadeleyi anlatırken kahramanların yaptıkları doğruların yanı sıra yanlışları da anlatmıştır. Onların haklı davaları işlenmiştir.